มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าวิ่งได้ไกลแค่ไหน? เข้าใจแบตเตอรี่ มอเตอร์ และการสลับแบตก่อนเช่า

ถ้าคุณกำลังเลือกเช่ามอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าไว้ขับส่งอาหารหรือวิ่งงาน ผมอยากชวนดูให้มากกว่าคำว่า “ชาร์จครั้งเดียว วิ่งได้ไกล” ครับ รถที่วิ่งได้ไกลเป็นเรื่องที่ดี แต่สำหรับคนทำงานทั้งวัน อีกคำถามที่สำคัญคือ ถ้าแบตหมดระหว่างรับงาน เราจะกลับไปทำงานต่อได้เมื่อไหร่

ผมไม่ได้อยากให้ตัดสินว่ารถรุ่นไหนดีกว่ากันจากตัวเลขเพียงตัวเดียว ผมอยากให้เข้าใจเรื่องแบต มอเตอร์ และวิธีเติมพลังงานก่อน แล้วค่อยเลือกให้เข้ากับงานของตัวเองครับ

โฆษณาวิ่งได้ 200 กิโลเมตร หมายความว่าเราจะวิ่งได้เท่านั้นทุกวันไหม?

คำว่า “ระยะทางสูงสุด” ต้องอ่านคู่กับเงื่อนไขครับ เช่น ความเร็ว น้ำหนักผู้ขับและสัมภาระ เส้นทาง การเร่งและหยุด รวมถึงสภาพแบตเตอรี่ ตัวเลขในโฆษณาจึงไม่ใช่คำรับรองว่าทุกคนจะวิ่งได้เท่ากันในการทำงานจริง

ตัวอย่างเช่น หน้าเว็บไซต์ผู้ผลิต EM OWEN LONG RANGE ระบุระยะทางสูงสุด 200 กิโลเมตร โดยมีคำกำกับว่าขึ้นอยู่กับการขับขี่ พร้อมระบุแบตเตอรี่ 72V 100Ah และมอเตอร์ 3,500 วัตต์ แต่ผมยังไม่พบความเร็วทดสอบที่กำกับตัวเลข 200 กิโลเมตรอย่างชัดเจนในหน้าสเปกนั้น จึงไม่ควรเดาว่าเป็นการทดสอบที่ 20, 36 หรือ 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมงครับ

เราไม่ควรสรุปว่าตัวเลขนั้นไม่จริง และก็ไม่ควรสรุปว่าเราจะทำได้เท่ากันแน่นอน สิ่งที่ควรถามคือ ทดสอบอย่างไร และใกล้กับการใช้งานของเราแค่ไหน

แบตเตอรี่คือถังพลังงาน มอเตอร์คือส่วนที่นำพลังงานไปขับล้อ

ผมขออธิบายง่าย ๆ แบบนี้ครับ แบตเตอรี่เหมือนถังที่เก็บพลังงานไว้ ส่วนมอเตอร์นำพลังงานนั้นไปเปลี่ยนเป็นแรงขับเคลื่อน คำว่ามอเตอร์ 3,000 วัตต์จึงไม่ได้บอกว่ารถจะวิ่งได้กี่กิโลเมตร และไม่ได้แปลว่าจะใช้ไฟคงที่ 3,000 วัตต์ตลอดเวลา

ส่วนความจุแบต เราควรดูหน่วยวัตต์ชั่วโมง หรือ Wh และกิโลวัตต์ชั่วโมง หรือ kWh ครับ ถ้ามีแค่แรงดัน V กับความจุ Ah ให้นำมาคูณกันเพื่อประมาณพลังงานตามพิกัด เช่น 72V × 100Ah = 7,200Wh หรือ 7.2kWh ทั้งนี้ พลังงานที่รถนำมาใช้ได้จริงอาจน้อยกว่าค่าตามพิกัด เพราะมีส่วนที่ระบบสำรองไว้และมีการสูญเสีย

ถ้าเงื่อนไขอื่นเท่ากัน แบตที่เก็บพลังงานได้มากขึ้นมีโอกาสวิ่งได้ไกลขึ้น แต่ต้องดูน้ำหนักรถ ประสิทธิภาพ และลักษณะการขับด้วยครับ ดูแค่แบตใหญ่หรือมอเตอร์แรงอย่างเดียว ยังตอบเรื่องระยะทางไม่ได้

อยากรู้ว่าวิ่งไกลแค่ไหน ให้ดูพลังงานที่ใช้ต่อกิโลเมตร

หลักคิดคือ เอาพลังงานที่ใช้ได้จริง หารด้วยพลังงานที่ใช้ต่อกิโลเมตรครับ ตัวอย่างสมมติ แบตมีพลังงานใช้ได้ 4,000Wh ถ้าใช้งานเฉลี่ย 40Wh ต่อกิโลเมตร ก็จะคำนวณได้ประมาณ 100 กิโลเมตร ถ้าสภาพการใช้งานทำให้กินไฟเพิ่มเป็น 50Wh ต่อกิโลเมตร ระยะทางก็เหลือประมาณ 80 กิโลเมตร ตัวเลขนี้ใช้เพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ผลทดสอบรถของเราหรือรถยี่ห้อใด

หน่วย Wh ต่อกิโลเมตร เป็นอัตราการใช้พลังงาน ส่วนกิโลเมตรต่อชั่วโมงเป็นความเร็ว เป็นคนละอย่างกันนะครับ ยกตัวอย่าง ถ้านำ 7,200Wh หารด้วยระยะทางโฆษณา 200 กิโลเมตร จะได้ 36Wh ต่อกิโลเมตร เป็นเพียงการคำนวณย้อนกลับ ไม่ใช่หลักฐานว่ารถทดสอบที่ความเร็ว 36 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ขับเร็วขึ้น ทำไมแบตถึงหมดเร็วขึ้น?

เมื่อใช้ความเร็วสูง แรงต้านอากาศจะมากขึ้น รถจึงต้องใช้พลังงานมากขึ้นในการวิ่งระยะทางเท่าเดิม การออกตัวแรง บรรทุกหนัก ขึ้นเนิน และลมต้าน ก็มีผลเช่นกันครับ ส่วนความเร็วสูงสุดที่ผู้ผลิตระบุ ไม่ได้หมายความว่าจะวิ่งที่ความเร็วนั้นแล้วได้ระยะทางสูงสุดตามโฆษณาไปพร้อมกัน

ผมจึงไม่อยากฟันธงว่า ขับเร็วแล้วจะเหลือ 120 กิโลเมตร หรือเหลือครึ่งหนึ่งแน่นอน เพราะต้องมีผลทดสอบของรถและเงื่อนไขนั้นรองรับ วิธีที่เหมาะกับคนรับงานที่สุดคือทดลองในเส้นทางจริง บันทึกระยะทางกับแบตที่ใช้ และเผื่อพลังงานกลับจุดบริการไว้ด้วย

สำหรับไรเดอร์ ต้องคิดเรื่องเวลาที่หยุดเติมพลังงานด้วย

สมมติว่าคุณยังมีช่วงรับงานเหลือ แต่แบตไม่พอวิ่งต่อ สิ่งที่ต้องคิดไม่ใช่แค่ค่าไฟครับ ยังมีเวลาเดินทางไปชาร์จ เวลารอ และเวลาชาร์จจริง ซึ่งขึ้นอยู่กับรุ่นรถ ความจุแบต ระดับไฟที่เหลือ กำลังเครื่องชาร์จ และระบบที่รองรับ ไม่ควรเหมารวมว่ารถทุกคันชาร์จเร็วได้ภายในหนึ่งหรือสองชั่วโมง

หากคุณชาร์จข้ามคืนแล้วพลังงานพอสำหรับงานทั้งวัน รถแบบเสียบชาร์จก็อาจเหมาะกับคุณ แต่ถ้าคุณวิ่งหลายช่วงและต้องเติมพลังงานกลางวัน ควรนำเวลาที่หยุดรถมาคิดประกอบกับรายได้ที่อาจเสียโอกาส โดยใช้รายได้จริงของตัวเอง ไม่ใช่ตัวเลขรับรองรายได้ครับ

ของเราใช้การสลับแบต แล้วสะดวกอย่างไร?

Krab Moto EV ใช้ระบบสลับแบต โดยขั้นตอนสลับแบตใช้เวลาประมาณ 1 นาที เมื่อมีแบตพร้อม ณ จุดบริการ ไม่รวมเวลาเดินทางและรอคิว ข้อดีคือผู้เช่าไม่ต้องรอชาร์จแบตลูกเดิมจนเต็มก่อน จึงช่วยให้กลับไปใช้งานต่อได้รวดเร็วครับ

แต่อยากให้วางแผนให้ครบเหมือนกันนะครับ ต้องดูว่าจุดบริการอยู่ใกล้เส้นทางที่เราวิ่งหรือไม่ เปิดให้ใช้เมื่อไหร่ มีแบตพร้อมหรือไม่ และแพ็กเกจคิดค่าพลังงานแบบไหน ถ้าต้องขับอ้อมไกล ก็ควรนำเวลาและระยะทางส่วนนั้นมารวมด้วย

ก่อนตัดสินใจ ผมอยากให้ถามให้ครบ 5 เรื่อง

หนึ่ง ระยะทางที่โฆษณาทดสอบในเงื่อนไขอะไร สอง แบตมีพลังงานเท่าไหร่และใช้ได้จริงเท่าไหร่ สาม การใช้งานใกล้เคียงกับเรามีข้อมูลระยะทางอย่างไร สี่ แบตหมดแล้วเติมพลังงานที่ไหน ใช้เวลารวมเท่าไหร่ และห้า ค่าเช่า ค่าพลังงาน รวมถึงเงื่อนไขดูแลรถที่เราต้องจ่ายมีอะไรบ้าง

สำหรับผม รถที่เหมาะกับไรเดอร์คือรถที่ช่วยให้ทำงานได้ต่อเนื่องในต้นทุนที่รับไหวครับ ตัวเลขวิ่งไกลมีประโยชน์ แต่ต้องดูให้ครบทั้งระยะทางจริง เวลาเติมพลังงาน และจุดบริการ ถ้าคุณกำลังมองหาเช่ามอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า EV เชียงใหม่ ลองบอกทีมเราว่าวิ่งวันละกี่กิโลเมตร อยู่โซนไหน และรับงานกี่ช่วง เราจะช่วยอธิบายแพ็กเกจและระบบสลับแบตก่อนตัดสินใจครับ

ดูบริการ Krab Moto EV · สอบถามทาง LINE OA · อ่านเรื่องรู้ก่อนเช่า EV เพิ่มเติม

แหล่งข้อมูลสเปกตัวอย่าง: เว็บไซต์ EM Motor รุ่น OWEN LONG RANGE ตรวจสอบวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 ตัวเลขคำนวณในบทความเป็นตัวอย่างเพื่ออธิบายหลักการ ไม่ใช่ผลทดสอบการใช้งานจริง